"Harry Potter i Czara Ognia" - J.K. Rowling



Autor: J.K. Rowling
Tytuł: Harry Potter i Czara Ognia
Tytuł oryginalny: Harry Potter and the Goblet of Fire
Wydawnictwo: Media Rodzina
Liczba stron: 766


J.K. Rowling to autorka powieści młodzieżowych. Jej seria o Harrym Potterze okazała się być strzałem w dziesiątkę i do tej pory zaczytują się w niej tłumy młodych wielbicieli czarodzieja. Czwarta część z serii to „Harry Potter i Czara Ognia”, wydana w 2001 roku.

Na Mistrzostwach Świata w Qudditchu pokazuje się Mroczny Znak – symbol Voldemorta. To początek powrotu czarnoksiężnika do świata żywych. Czwarty rok nauki w Hogwarcie przyniesie wiele zaskakujących przeżyć. Harry wracając do szkoły wie, że tu czuje się najbezpieczniej i to jedyne miejsce, w którym może być chroniony. Podczas roku szkolnego rozgrywa się Turniej Trójmagiczny z udziałem innych szkół – Beauxbatons i Durmstrangu. Zamiast trzech zawodników Czara Ognia wyłania czterech, z czego dodatkowym jest właśnie Harry. Przyjaciele nie mogą zrozumieć, jakim cudem udało mu się zgłosić do konkursu, skoro nie ma skończonych 17 lat. Harry musi stawić czoła trudnym i wymagającym zadaniom, które nie są dostosowane do jego wieku. Jednak dzięki sprytowi udaje mu się im podołać. Niestety, nie wszystko kończy się tak dobrze.

Czwarta część z serii jest przy okazji jedną z bardziej okazałych pod względem ilości stron. Jest też zdecydowanie bardziej mroczna niż poprzednie. Im starszy jest Harry, tym więcej złego go spotyka. W tej części ginie jeden z jego znajomych, a Harry widzi jego śmierć. Poza tym powraca Voldemort – odwieczny wróg Harry’ego. Okoliczności jego „zmartwychwstania” są wyjątkowo ciekawie przedstawione.

Język powieści jest bardziej rozbudowany niż w pierwszej części. Ładnie budowane zdania, dobrze dobrane dialogi – wszystko to sprawia, że książkę czyta się z przyjemnością.

Bohaterowie są dobrze wykreowani. Dojrzewają, zmieniają się, ale ciągle wykazują się odwagą. Harry przyjmuje na siebie wiele, gdy zostaje wybrany do Turnieju Trójmagicznego. Mimo kłótni z przyjaciółmi jest silny i wytrwały. Nie boi się stawić czoła nowym wyzwaniom.

Pojawiają się też nowe postacie – Krum, Cedric, Cho i Fleur. Każde z nich to zupełnie inna osobowość. W tej części zwróciłam też uwagę na Hermionę – oderwała się ona od książek i zaczęła spotykać z Krumem – światowej sławy graczem quidditcha. Ron jest zazdrosny o jej nowego chłopaka, okazuje to w różny sposób, a Hermiona gra na jego uczuciach.

Wiele uwagi trzeba też poświęcić postaci Szalonookiego. Trudno przejść obok niego obojętnie – to charyzmatyczna postać, która zalazła za skórę niejednemu czarodziejowi.

Oprócz tego sam zamysł Turnieju, zadania, zagadki – to wszystko tworzy klimat powieści. Moim zdaniem jest to nieco mroczna atmosfera, która otacza zamek, a wszystko co Harry spotyka na swojej drodze zdaje się to potwierdzać. 

Czwarta część to kolejny przykład na inwencję twórczą autorki. Mamy tu już dobrze znane duchy i smoki, ale są też nowe stworzenia – trytony, gryf czy sklątki tylnowybuchowe. Na dodatek pojawia się też świstoklik, który wcześniej w powieści nie występował.

Harry Potter to fantastyka młodzieżowa, która porwała tłumy do czytania książek. Dzięki serii o małym czarodzieju młodzież ruszyła do księgarni, zaczytywała w kolejne tomy. To niesamowite jak wiele dobrego mogła zdziałać Rowling – a jednak! Przy okazji dobrze sprawdzony motyw walki dobra ze złem jest tu mocno wyeksponowany, na każdym kroku widzimy ten fakt i przyznam szczerze, że w tym wydaniu nie jest on klepany. Autorka ubrała go w nowe dodatki, sprawiając, że czyta się z wypiekami na twarzy.

Komu polecam lekturę tej części? Warto wcześniej zapoznać się z poprzednimi tomami, by mieć orientację w tym kto kim jest i jak wiele zmieniło się w charakterach głównych bohaterów. To interesująca książka, która przenosi nas w zupełnie inny świat.

"Alicja w Krainie Zombi" - Gena Showalter



Tytuł oryginalny: Alice in Zombieland
Wydawnictwo: Mira/Harlequin
Liczba stron: 508


Gena Showalter to młoda autorka książek z kategorii paranormal romance. Ostatnio można znaleźć w sklepach jej książkę „Alicja w Krainie Zombi”, która wyszła dzięki Mirze/Harlequinowi w 2013 roku.

Alicja traci w wyniku wypadku samochodowego rodzinę – ojca, który był alkoholikiem widzącym potwory, matkę, która ufała mu w 100% i siostrę, z którą Alicja, a raczej Ali, bo tak woli jak się do niej mówi, była niesamowicie blisko. Podczas chwili przytomności Alicja widzi, jak ciała jej rodziców zostają zjedzone przez dziwne bestie. Opiekę nad szesnastolatką przejmują dziadkowie – urocza para, która dba o wnuczkę, stara się jej dogodzić, ale też dokształca się specjalnie dla niej w slangu młodzieżowym. Nowa szkoła, nowi znajomi – to jeszcze bardziej dołuje pogrążoną w żałobie dziewczynę. Alicja poznaje jednak Kat, z którą się zaprzyjaźnia, a potem Cole’a, który wywołuje w niej mieszane uczucia – z jednej strony pociąga ją, a z drugiej się go boi. W końcu jednak i chłopak zwraca na nią uwagę. Okazuje się, że nie tylko podoba mu się jako dziewczyna, ale też widzi w niej coś, co może być bardziej pociągające niż wszystko inne. Alicja jest bowiem zdolna do tego, by zobaczyć zombi – nie każdy może tego dokonać, tylko wyjątkowo dobrzy ludzie są na tyle wrażliwi, by zobaczyć monstra. Dziewczyna przyłącza się do paczki Cole’a, która stara się ją za wszelką cenę zniechęcić, i zaczyna walkę z potworami, które prześladowały jej rodzinę od dawna. Nie jest to jednak łatwa wojna – by zabić zombi Alicja musi nauczyć się wielu nowych rzeczy, które wcale nie są proste w wykonaniu.

Książka to typowy przykład gatunku fantastyki młodzieżowej i romansu. Głowna bohaterka, Alicja, to zwykła dziewczyna, która po wielkim przełomie w życiu, staje się zadziorną i pewną siebie nastolatką. Czasem jednak jej pyskówki były dość śmieszne, jak z podstawówki. Groziła większym i silniejszym od siebie, wykazując się nie tylko odwagą, ale i głupotą. Niemniej to intrygująca postać – nie zdaje sobie sprawy z tego, jakie ma zdolności, odkrywa je powoli i nieudolnie. Przy okazji przeżywa pierwszą miłość i pierwszą przyjaźń, pierwsze rozczarowania i uniesienia.

Inne postacie są równie interesujące. Urzekli mnie dziadkowie dziewczyny – para staruszków, która przy niej musi przeżyć drugą młodość. Dokładnie tak samo ciekawa jest przyjaciółka Alicji, Kat. To pewna siebie, popularna dziewczyna, która początkowo kojarzyła mi się z jednym z „plastików” z „Wrednych dziewczyn”, potem jednak odkryłam w niej wiele mądrości. To ona pouczała Ali na temat stosunków seksualnych (uwaga – odradzała jej seks! Wielki plus za to dla autorki), ale też stawała bezwarunkowo w jej obronie. Odznaczała się też w książce błyskotliwymi i bezczelnymi odpowiedziami.

Rozczarował mnie jednak Cole. Jako facet, którego boi się cała szkoła, w pewnym momencie zmiękł i przestał wydawać mi się interesujący. Początkowo z jego postaci biła siła i niebezpieczeństwo, potem miłość sprawiła, że stał się potulny jak baranek. Szkoda.

Sam wątek miłosny jest tu mocno rozwinięty, ale nie jest głównym z motywów. Na pierwszy plan wysuwa się dramat dziewczyny, która straciła rodziców, zmieniła całkowicie swoje życie i została wepchnięta w wir całkiem nowych doznań. Ali musiała dostosować się do nowej sytuacji, gdyż jej zdolności nie pozwalały, by nie walczyła z zombi.

Jeśli chodzi o wątki fantastyczne – moim zdaniem zbyt mocno są one przekombinowane. Po pierwsze zombi-duchy, które mogą zobaczyć tylko konkretne osoby. Po drugie sposób walki z nimi – trzeba wyjść z ciała, stać się duchem, pobić je i na koniec porazić światłem z dłoni. Co dziwne – w książce każdy ma antidotum na ugryzienia zombi, a te zdarzają się wielokrotnie w każdej bitwie. I na koniec – duchy zwykłych ludzi, a konkretnie Emmy, siostry Ali. Pojawiał się on czasem, by ostrzec dziewczynę, jednak nie przypadł mi do gustu.

Motywy z „Alicji w Krainie Czarów” w „Alicji w Krainie Zombi” są dla mnie mało widoczne. Jest Alicja, która wyglądem przypomina tę od Carrolla, jest też królik w postaci chmury. Są tytuły świadczące o powiązaniu z tamtą powieścią i podtytuł na okładce „Skrócić ich o głowę!”. I to chyba wszystko.

Język powieści jest prosty. Pierwszoosobowa narracja tylko raz zmieniła się w trzecioosobową, na początku powieści, gdzie Alicja straciła przytomność. Ali opowiada wszystko tak, jakbyśmy jej słuchali – często powtarza „i wiecie co?”. Jest też bardzo zdystansowana do własnej osoby – wprost mówi o swoich bólach, o niepewności, często jej słowa zaprzeczają myślom – to moim zdaniem najlepsze fragmenty powieści.

Oczywiście, nie byłabym sobą, gdym nie znalazła błędów. Konkretnie dwa - raz dialog był wsunięty jak narracja w treści, dwa - wypowiedzi dwóch osób zlały się w jedną. Poza tym mogłabym się przyczepić do niektórych form zapisu, np. wypowiedzi "przesłuchujących" przyjaciół Ali dziadków są zapisywane w cudzysłowie, a jej wtrącenia w rozmowę od myślnika. Ale po co?

Gdy pierwszy raz usłyszałam o „Alicji…” pomyślałam, że będzie to książka o zaprzeczeniu utopii. Dlatego pochłaniając kolejne rozdziały, poczułam się oszukana. Dałam książce jednak szansę i nie żałuję. To wciągająca opowieść o dziewczynie, która wie, że walczy o dobro najbliższych. Jest tu kilka momentów, gdzie jej myśli kręcą się tylko wokół ukochanego chłopaka, nie jest to jednak wylew miłości w jego stronę. Nie, wręcz przeciwnie – wszystko jest wyważone, a dialogi między młodymi są świetne. No i zdecydowanie to, co mnie zaskoczyło – nastolatki, które rozmawiają o seksie, ale nie zachęcając się wzajemnie do jego uprawiania, a do wstrzymania się z nim do ślubu. To fascynujące.

Komu polecam? Książkę czyta się świetnie, to przyjemna lektura, od której nie można się wręcz oderwać. Jedyne co mnie denerwowało to zupełnie nowe spojrzenie na zombi (swoją drogą, pisownia też mnie denerwuje!). Wolę klasyczne ujęcie, ale nie oznacza to, że przez to skreślam powieść. Nie. To dobra młodzieżówka, z nowymi fantastycznymi potworami i walką na linii dobro-zło, tu dodatkowo podkreśloną postaciami. Podążycie za Białym Królikiem?

Książkę otrzymałam dzięki uprzejmości wydawnictwa Mira/Harlequin:

Baza recenzji Syndykatu ZwB

"Fircyk w zalotach" - Franciszek Zabłocki



Autor: Franciszek Zabłocki
Tytuł: Fircyk w zalotach
Wydawnictwo: GREG
Liczba stron: 54, 71 z opracowaniem


Franciszek Zabłocki urodził się w 1752 roku. Był zubożałym szlachcicem, który szybko zaczynał nabierać na znaczeniu wśród literatów oświeceniowych. Jego komedia „Fircyk w zalotach” do tej pory wystawiana jest na scenach polskich teatrów.

Fircyk po przegraniu wszystkich pieniędzy postanawia odwiedzić przyjaciela, którego siostra jest wdową. Majętna kobieta jest jego szansą na wzbogacenie się. Kobiecie podoba się mężczyzna, ale nie okazuje swoich uczuć. Fircyk przyznaje jej bratu, że planuje małżeństwo, jednak nie wymienia imienia potencjalnej żony. Ma mętlik w głowie – boi się, że Podstolina ma innego ukochanego, dlatego traktuje go ozięble. Fircyk zaczyna się w niej zakochiwać, informuje o tym żonę Arysta, brata Podstoliny. Ta wie już od Podstoliny, że ta durzy się w mężczyźnie. Dziwnymi zbiegami okoliczności Podstolina myśli, że Fircyk zakochał się w bogatej damie ze stolicy. Oboje są niezadowoleni, Fircyk postanawia wyjechać. Udaje im się jednak dogadać i okazuje się, że oboje żywią do siebie cudowne uczucie, dzięki czemu stają się ponownie szczęśliwi. 

Komedia ta składa się z trzech aktów. Liczne nieporozumienia i zdarzenia dzieją się głównie w domu Podstoliny i Arytsa, chociaż dramat zaczyna się od rozmowy na temat komedii, którą prowadzą mieszczanie.

Głównym bohaterem jest Fircyk, który oddaje osiemnastowieczne cechy charakteru mężczyzn. Jest modnym młodzieńcem, który nie dba o miłość, lecz liczy na zysk. Przegrał swój majątek w karty, ale udaje, że ciągle jest w posiadaniu znacznej ilości pieniędzy. Jego nadzieją jest bogata wdowa, która jednak odrzuca jego zaloty.

Silnym charakterem jest tu Podstolina. Mimo uczucia, jakim darzy Fircyka, nie rzuca mu się na szyję, lecz udaje niedostępną. Na koniec utworu pokazuje przysłowiowe pazurki, czym zaskakuje niesamowicie.

Intrygi, nieporozumienia, kłamstwa, dwulicowość – to wszystko miesza się i przemienia w mgnieniu oka. Nie ma tu jednak tak popularnych w Oświeceniu tematów politycznych. Jest za to skarga na nowoczesną figurę – fircyka, który tu wyraża się już w imieniu tytułowej postaci.

Język jest dość prosty. Czasem tylko pojawiają się formy, które nie są już w użyciu, ale nie przeszkadzają one w czytaniu. Korekta i redakcja jak zawsze przy GREGu są dobrze wykonane. Oprócz tekstu głównego mamy oczywiście opracowanie, a w nim informacje o autorze z kalendarium jego życia, wiadomości o teatrze oświeceniowym, powstaniu utworu, bohaterach. Jest też plan wydarzeń, nie ma za to streszczenia szczegółowego, co mnie zaskoczyło. 

W treści znajdziemy  oznaczenia z przypisanymi im informacjami, do czego będzie potrzebny dany fragment podczas omawiania lektury. Nie zawsze są one jasno sformułowane i dobrze umieszczone. Dodatkowo mamy tu kilka obrazków – czarno-białych, prostych. Wzbogacają one książkę.

Ważną rolę ogrywają też przypisy. Bez nich często trudno by było odnaleźć sens niektórych słów, gdyż ich znaczenie uległo obecnie zmianie. 

Ogólnie lektura tej pozycji zachwyciła mnie. Bardzo szybko przebrnęłam przez komedię, świetnie bawiłam się śledząc intrygę, która zawiązała się w trakcie jej trwania. Podobały mi się też postacie, które były wyraźne, nie przytłaczały się jednak wzajemnie.

Komu polecam? Jeśli szukacie czegoś innego, nietypowego jak na dzisiejsze czasy – sięgnijcie po tę lekturę. Ja ubawiłam się przy niej setnie, nie gwarantuję jednak, ze wy będziecie równie zachwyceni. Nie mniej książka interesująca, bardzo dobrze przemyślana i skonstruowana. Mam nadzieję, że znajdziecie na nią czas, bo warto.

"Niebezpieczne związki - Choderlos de Laclos



Autor: Choderlos de Laclos
Tytuł: Niebezpieczne związki
Tytuł oryginalny: Les liaisons dangereuses
Wydawnictwo: Glob Szczecin
Liczba stron: 314

Choderlos de Laclos to oświeceniowy pisarz, który dał się poznać dzięki „Niebezpiecznym związkom”.
Markiza de Merteuil to kobieta, który uwodzi mężczyzn i zmienia ich jak rękawiczki. Jej przyjaciel, wicehrabia de Valmont, był jednym z jej kochanków, lecz teraz razem planują zemstę na mężczyźnie, który zamienił markizę na młodszą kobietę. Valmont nie jest jednak zainteresowany pomocą – ma na oku własną zdobycz. Gdy jednak jego ukochana oznajmia, że ktoś ją przed nim ostrzegał, Valmont wpada we wściekłość. Dowiaduje się bowiem, że to pani de Volanges. W tym momencie podejmuje decyzję – postanawia uwieść pannę Cecylię de Volanges, którą podsuwała mu Merteuil. Młoda dziewczyna kocha jednak swojego nauczyciela muzyki, z wzajemnością. Nie przeszkadza jej to jednak prowadzić nocne życie z Valmontem. W końcu mężczyzna zdobywa ukochaną prezydentową de Tourvel, jednak potem wypadki okazują się być dla wszystkich bohaterów nieprzychylne.
Chciałabym napisać o tej powieści więcej, ale nie mogę wdawać się w szczegóły – zdradziłabym najważniejsze rzeczy. Fabuła jest zawiła, niekiedy niepełna, ale bardzo dobrze przemyślana.
Jest to powieść epistolarna, bardzo dobrze skrojona. Część listów została pominięta, inne zagubiono. Jednak i z tymi niedoskonałościami fabuła jest dość dobrze poprowadzona.
Listy są zróżnicowane – są długie, krótkie, pisane na szybko, przemyślane. Ich różnorodność zachwyca i pokazuje różnice charakterów piszących.
Jeśli chodzi o język to jest on dość prosty, czasem jedynie zawierał formy, które obecnie wyszły z obiegu, lecz wciąż wiemy co oznaczają. Chodzi tu głównie o końcówki osobowe doczepione do innych części mowy. Niektóre nazwiska, miejsca i daty posiadały gwiazdki, jakby nie chcąc zdradzić tożsamości omawianej osoby, czy miejsca.
Bohaterowie główni to ci, którzy piszą listy – Valmont, Merteuil, pani i panna de Volanges, Deacenty, ciotka Valmonta i pani de Tourvel. Zdarzają się listy innych osób, ale w znacznie mniejszej ilości. Najbardziej fascynującą postacią są zdecydowanie Valmont i Merteuil. To ich korespondencja jest najbardziej gorąca, obrazoburcza, pełna złośliwości i pouczeń. To oni knują intrygi, by zniszczyć jednego człowieka, a niszczą kilka osób.
Zdecydowanie najmocniejszą stroną książki jest historia. Wątki poboczne są niesamowicie interesujące i pokazują, jak wyglądała dawna Francja. Tu nawet świętoszka, cnotka i poważana dama jest wybitną kochanką, która zna techniki tak wyszukane, że mężczyźni stają się jej uczniami. 
Spryt markizy i przebiegłość Valmonta są zaskakujące. Bardzo podobają mi się te postacie – są wyraziste, odcinają się na tle całej reszty. Najmniej interesująca wydała mi się prezydentowa, przynajmniej na początku. Jej pobożność sprawiała, że listy były nijakie, a chłód dało się wyczuć nawet dziś.
Niestety – korekta zawaliła. Nie wiem, czy to zabieg celowy, by listy wydawały się bardziej realistyczne, czy nie. Brakowało przecinków, często można było znaleźć powtórzenie, a raz czy dwa zdanie nie kończyło się kropką.
Książka jest wciągająca. Intrygi i zakamuflowane w treści aluzje są fenomenalne. Bohaterowie dobrze skrojeni, obraz społeczeństwa dość szeroki, a charaktery różnorodne.
Komu polecam? Na pewno warto sięgnąć po tę pozycję. To klasyk literatury, na podstawie którego do dziś kręci się filmy. Jasne jest, że w dzisiejszych czasach jest to nieco staroświecka lektura, jednak warto się przekonać, że już wiele lat temu seks był kwestią społeczną, nie do końca prywatną, a ludzie żyli głównie dla niego i dla nowych doznań. Polecam szczerze, znajdzie czas, bo to dobra książka.